Bewust afscheid nemen gaat niet over het perfecte moment.
En ook niet over het juiste ritueel of de juiste woorden.
Het gaat over aanwezig zijn.
Bij wat zich aandient.
In het leven, in het sterven en in alles daartussen.
Afscheid vraagt geen oplossing.
Wel aandacht.
Wat bedoel ik met bewust afscheid nemen
Bewust afscheid nemen betekent niet dat je alles moet begrijpen of sturen.
Het betekent dat je durft te kijken naar wat er is zonder het meteen te willen veranderen.
Het is:
niet invullen, maar volgen.
niet haasten, maar vertragen.
niet beheersen, maar ruimte laten.
Bewustzijn zit vaak in kleine dingen.
In een hand die vastgehouden wordt.
In stilte die mag blijven.
In woorden die niet perfect hoeven te zijn.
Afscheid begint vaak eerder dan we denken
Afscheid begint zelden pas bij het moment van overlijden.
Vaak begint het al eerder.
Bij een diagnose.
Bij het besef dat het leven anders wordt.
Bij het loslaten van verwachtingen, plannen of toekomstbeelden.
Dat zijn vormen van afscheid die niet altijd zichtbaar zijn,
maar wel diep gevoeld worden.
Deze manier van kijken raakt aan mijn bredere visie op afscheid en sterven,
zoals ik die beschrijf op de pagina
Over afscheid, sterven en het leven.
Bewust afscheid nemen betekent ook:
die momenten erkennen.
Zonder ze weg te duwen of te overslaan.
Geen stappenplan, wel aandacht
Er bestaat geen vast stappenplan voor afscheid.
Geen volgorde die voor iedereen klopt.
Geen lijstje dat rust garandeert.
Ieder mens is anders.
Ieder leven ook.
En dus ieder afscheid.
Soms ontstaat onrust juist doordat we denken dat het ‘goed’ moet.
Dat we iets moeten doen.
Of regelen.
Of afronden.
Terwijl aandacht vaak genoeg is.
Echte aandacht voor wat zich aandient, op dat moment.
Bewust afscheid bij leven én na overlijden
Bewust afscheid nemen beperkt zich niet tot één fase.
Bij leven kan het gaan over:
gesprekken die langzaam ontstaan.
stilte die niet gevuld hoeft te worden.
aanwezigheid, zonder iets te hoeven oplossen.
Na overlijden kan het gaan over:
eenvoud in vorm.
ruimte voor emoties die naast elkaar mogen bestaan.
betekenis die niet wordt opgelegd, maar mag ontstaan.
In beide gevallen gaat het niet om hoe het eruitziet,
maar om hoe het voelt.
Verwantschap met het leven
Bewust afscheid nemen verdiept het leven.
Niet omdat het makkelijk is, maar omdat het echter is.
Wanneer de dood er mag zijn, wordt het leven vaak helderder.
Niet groter.
Niet mooier.
Maar echter.
Daarin raken afscheid en leven elkaar voortdurend.
Misschien wil je iets delen
Soms helpt het om woorden hardop te laten klinken.
Of om even te vertellen waar je nu staat.
Als je voelt dat het fijn is om te spreken,
ben je welkom om contact op te nemen.
Dat mag met een vraag.
Of met iets wat nog geen duidelijke vorm heeft.